گوشت یکی از منابع خوب پروتئین است وما در لابلای بحثهای خود از فواید و نحوه تشخیص حیوان سالم وآیات و روایات مربوط به ذبح وعلل آن را بحث می کنیم.

هر مسلمانی باید از روزی حلال استفاده کند چنانچه خداوند متعال در قران میفرماید : از آنچه خداوند به شما روزی داد و حلال و پاکیزه است بخورید( سوره مائده /۸۸) .

پیامبر اکرم (ص ) فرمودند : کسی که خوراکش حلال باشد قلبش با صفا و نازک میشود چشم های او از خوفخدا اشکبار میگردد و دعای او به اجابت می رسد( مجمع البحرین/ج۵ /ص۳۵۳)

گوشت دارای ویتامین های گروه ب است . دارای املاح مس است که نقش به سزایی در خون سازی دارد و آهن و مس لازم را برای احیا و تولید گلبولهای قرمز در دسترس میگذارد .

نکاتی ک قبل از ذبح دام باید در نظر داشت حیوان باید دارای چشمانی براق و بینی مرطوب باشد و در روایت توصیه شده که حیوان را قبل از ذبح خسته نکنید چون ترکیبات نیمسوخته در گوشت حیوان وجود دارد .

انواع تزکیه شرعی 

۱- سر بریدن حیوان

 ۲- ذبح شتر

 ۳- شکار کردن

گوشت ممکن است دارای انگل هایی مثل کدوی گاوی ، کرم های پهن کبدی و انواع بیماریهای عفونی مثل سگ گاوی میباشد

برخی گمان کردند که در علم بسیار پیشرفته اند و کارها بایدتنها از نظر موازین عقلی صحیح باشد به همین دلیل گوشت خوک راغذای تسخیر کنندگان آسمان میدانند

در این تحقیق در حد خلاصه به پاره ای از دانستنی های گوشت خوک اشاره میکنیم .خوک پلید خوار است و تنها با پوزه اش عرق میکند چربی خوک از نوع خطرناکترین نوع چربی حیوانی که بین چوست و گوشت قرار گرفته است میباشد .

گوشت

گوشت یکی از منابع خوب پروتئین است . اینک ضمن ترکیبات انواع گوشت ها (برای یکصد گرم) توضیحاتی درباره ی ان خواهیم داد: 

چنانکه ملاحظه می  شود گوشت غذائی است که ضمن داشتن نسبت بالائی پروتئین مقدار قابل ملاحظه ای نیز ویتامین های گروه ب و بعضی املاح بخصوص مس دارد مس هم در خونسازی نقش دارد اما بهر حال گوشت غذائی نیست که جانشینی نداشته باشد.مصرف  گوشت زیاد موجب مسمومیت تدریجی بدن و افزایش مقدار اوره واسید اوریک می گردد. گوشت باید خورد اما نه انکه غذای ما به گوشت متکی باشد. اتفاقا در این مورد احادیث اسلامی رهنمود هائی داریم که علم امروز توانسته دلائل انها را توضیح دهد. در اسلام توصیه شده که گوشت را هر سه روز یکباربخورند [۱] ولی اگر به دلیل بیماری یا ضعف نیاز به گوشت بیشتر باشد خوردن گوشت بطور روزانه بلااشکال است لیکن روزی دو بار گوشت خوردن شایسته نیست [۲] در کنار این گفتارها بر میخوریم به اینکه طی احادیث متعددی منافع گوشت ولزوم خوردن آن بیان شده. مثلا هر وقت مسلمانی ضعیف شد باید گوشت و شیر بخورد زیرا خدای متعال در آنها قوت نهاده[۳]

_گوشت گوشت را می رویاند[۴] ودهها حدیث دیگر که به نقش درمانی گوشت و ترجیح گوشت بر بسیاری از غذاها تأکید شده ودر مجموع این نتیجه را میگیریم که باید از گوشت استفاده کرد اما در حد معقول ومنطقی.

وقتی برای تهیه غذا از گوشت با استخوان استفاده می شود بهتر است زیرا ممکن است ضمن طبخ مقداری از کلسیم استخوان نیز وارد غذا شود .

واما چقدر باید گوشت خورد؟جواب این سوال را بهتر است با در نظر گرفتن مسائلی بدهیم. یکی اینکه منظور ما از گوشت خوردن اگر تأمین پروتئین است این راههای متعددی دارد و انحصاری در مصرف گوشت نیست و اما حالا که انسان گوشت هم می خورد هیچ لزومی ندارد که مقدار زیادی بخورد بخصوص اگر در غذا منابع دیگر پروتئین وجود داشته باشند مثلا برای تهیه آبگوشت ایرانی که هم نخود وهم لوبیا به عنوان دو منبع خوب پروتئین حضور دارند وهمچنین این غذا با نان خورده می شود پروتئین حبوبات را تا حدود زیادی تکمیل می کند.اگر گوشت دراین غذا حضور نداشته باشد نقص وعیب قابل ملاحظه ای در این غذا نیست.پس اگر از گوشت استفاده می شود مقدار آن می تواند کم باشد در عوض با جوشاندن استخوان درآن هم طعم آنرا مطبوع وهم میزان کلسیم آنرا افزایش می توان داد. در هر حال حتی برای غذاهائی که به گوشت کاملا” متکی است به هیچ وجه مصرف روزی صد گرم برای هر نفر را توصیه نمیکنیم.چه رسد به غذاهائی که گوشت اگر باشد یا نباشد چندان مهم نیست[۵] .

گوشت نسوج عضلانی حیوانات است.به طور کلی سلولها و الیاف عضلانی دارای ترکیب پیچیده ای از مواد پروتئینی،لیپیدی،گلوسیدی،مواد معدنی وسایر مواد است.                                                           

مقدار مس گوشت،فوق العاده قابل توجه است؛بنابراین گوشت  خونسازی قوی است وآهن ومس لازم را برای احیا وتولید گلبولهای قرمز در دسترس می گذارد.

عده ای سعی کرده اند تا انسان به صورت موجود،گیاه خوار دراید ونه تنها گوشت بلکه از مصرف کلیه غذاهای حیوانی دوری کند؛ولی باید گفت که انسان در عین حال که گیاه خوار است،باید از غذاهای حیوانی نیز حداکثر استفاده را بکند.حقیقت زیر احتیاج انسان را به غذاهای حیوانی خیلی روشن می کند: احتیاج روزانه بدن آدمی به مواد پروتئینی ۷۵/۱گرم برای هر کیلو وزن،در ۲۴ساعت است.واگر بخواهد این مقدار را صرفا از غذاهای گیاهی کسب کند باید حداقل ۲۵ کیلوگرم ازآانها را در شبانه روز مصرف کند که به طبع امر محالی است ولذا دچار کمبود مواد پروتئینی خواهد شد [۶].

   نکاتی درباره بهداشت گوشت:

گوشت را باید در دو مرحله از نظر بهداشتی تحت نظر داشت یکی قبل از ذبح دام ودیگری بعداز ذبح.

معاینه دام قبل از ذبح تا حدود زیادی می تواند سلامت یا بیماری حیوان را مشخص سازد.برای این منظور باید دام را مدتی تحت نظر داشت تا در صورتی که علائمی مثل ادرار خونی(که غالبا در سیاه زخم گوسفندان دیده می شود)،بی قراری،تب و…مشاهده شد متناسب با نوع بیماری اقدام کرد.مثلا سر بریدن گوسفند سیاه زخمی کار اشتباهی است زیرا به محض انکه خون حیوان با هوا تماس پیدا می کند میکروب سیاه زخم به شکلی در می اید که می تواند دهها سال زنده بماند وموجب الودگی شود. ضمنا” خوردن گوشت چنین حیوانی کاملا” خطرناک است.

حیوان سالم معمولا” دارای چشمان براق،بینی مرطوب،ارامش توأم با چالاکی و تحریک پذیری است. اما خروج ترشحات زیاد از بینی و چشم،ونیز ترشحات غیر عادی از حیوان دلیل بیماری است. متأسفانه بازرسی دام قبل از کشتار کمتر در ایران مورد توجه بوده وبه دلیل کمی امکانات برای توقف حیوان وبازرسی غالبا حیوان خسته را که تازه از راه رسیده سر می برند که اینکار درست نیست. و؟اتفاقا” شرعا” نیز توصیه شده که حیوان را قبل از ذبح خسته نکنند.زیرا در این حالت مقداری مواد ستونی و ترکیبات نیم سوخته در گوشت حیوان وجود دارد.

در مرحله دوم،بازرسی بعد از کشتار اهمیت زیادی دارد واین فعلا” تنها روش کنترل بهداشتی در شهرهاست.

 دریکی دوسال اخیرکه کشتار قاچاق فراوان شده بود نمی دانم چقدر از این طریق به سلامت انسانها لطمه خورد ولی خوشبختانه با اجرای طرح قیمت یکنواخت برای گوشت،کشتار قاچاق به شدت تقلیل یافته است.

در این مرحله قسمتهای الوده به انگل_قسمتهای چرکین وعفونت زده از لاشه حذف می شود.بازرس با مشاهده غده های لنفاوی میزان عفونت قسمت عفونت زده را مشخص واز لاشه جدا می کند.

در بازرسی انگل هایی مثل کرم کدوی گاوی،کرمهای پهن کبدی،کیست هیداتیک ،انواع بیماری های عفونی مثل سل گاوی_سیاه زخم وانواع دیگر بیماری ها که ممکن است از راه گوشت به انسان سرایت کند شناسایی می شود و به تناسب وسعت الودگی وخطر ان قسمتی یا تمام لاشه ضبط ونابود می شود.

متأسفانه در روستاها که امکان بازرسی گوشت وجود ندارد احتمال انتقال اینگونه بیماری ها به انسان زیادتر است به همین جهت توصیه می کنیم که قبل از ذبح دام حتما” از سلامت ان مطمئن شوید وبعد از کشتن اگر دیدید که غده های لنفاوی حیوان بزرگ شده و حالت پنیری شکل یا لیزری و تورم یافته بدانید که حیوان بیمار بوده است. گاهی در اثر بیماری سل در کلیه گاودانه های ارزنی شکل دیده می شود.گوشت گاو اگر الوده به لاروکرم کدو باشد دانه های کوچک کروی شکلی در عضلاتش دیده می شود.در جگر گوسفند مبتلا به کرمهای پهن کبدی پس از بریدن می توان خونابه فراوان و کرمهای برگی شکل را به راحتی دید.

چون بازرسی گوشت مستلزم داشتن اطلاعات کافی وتجربه لازم است بنابراین در اینجا به همین مختصر اکتفا می کنیم.

یک نکته قابل ذکر مسأله کرم کدو وارتباط ان با خوردن گوشت گاو است.در بعضی مناطق خیلی از گاوها به لارو این کرم مبتلا هستند،خوردن گوشت گاو که الوده به این لاروها باشد سبب مبتلا شدن انسان به کرم کدو می شود.از طرفی چون با نگهداری گوشت گاو الوده به لارو کرم کدو در حالت انجماد،لارو مذکور میمیرد لذا به طور کلی گوشت گاو الوده به کرم کدو را از بین نمیبرند.برای انکه به کرم کدو مبتلا نشوید باید گوشت گاو را همیشه خوب بپزید واز طبخ ان بصورت غیر کافی خودداری کنید.بطور کلی خوردن گوشتهای نیم پخته از ننظر بهداشتی صلاح نیست و جالبتر اینکه ۱۴ قرن قبل در دستورات اسلامی از خوردن گوشت نیم پزمنع شده[۷] .

در مورد ابدانکها باید گفت که این ها را در اختیار سگها نگذارید زیرا انها به کرم مخصوصی مبتلا می شوند و از طریق دفع تخم کرم مذکور حیوانات و انسان را به بیماری خطرناک کیست هیداتیک مبتلا می کنند.

گوشت پخته و گوشت چرخ کرده بیش از گوشت معمولی در معرض فساد است و به همین دلیل لازم است بیشتر به انها توجه شود.

گوشت یخ زده رابلافاصله بعد ازباز شدن یخ بایستی به مصرف رساند.گوشت یخ زده از گوشت تازه بر خلاف ادعای بعضی ها ارزش غذایی کمتری دارد.زیرا هنگام باز شدن یخ مقداری از مواد محلول در اب بصورت خونابه از گوشت خارج می شود.

گوشت دراثر فساد میکروبی ممکن است باعث مسمومیت های شدید شود بدین جهت از مصرف گوشتهای مشکوک و مانده شدیدا” باید اجتناب کرد. در نگهداری گوشت و استخوان در یخچال دقت کنید که در قطعات بزرگ امکان نفوذ سرما به وسط گوشت و مغزاستخوانهای بزرگ مثل استخوان گاو ممکن است نباشد وهمین موضوع ممکن است به فساد انها کمک کند[۸] گوشت خوک:

برخی گمان کرده اند آنان که در تکنیک وعلم فوق العاده اند هر چه کردند وهر چه خوردند همه وهمه از روی فهم و عقل ومطابق موازین علمی است واز جمله گوشت خوک خوردن به همین علت که گوشتخوک از غذای تسخیرکنندگان آسمانهاست باوجود اینکه قرآن آنرا حرام کرده است

انما حرم علیکم المیته و الدم ولحم الخنزیر[۹] _ حرمت علیکم المیته و الدم ولحم الخنزیر[۱۰]

حیواناتی که مورد تغذیه انسان قرار میگیرند یا آنانند که از فضولات وکثافات نمی خورند ودستگاه کنترل کننده ای هم دارنند که هم نوعانشان را از این عمل باز می دارنند مثل زنبورعسل یا ممکن است از پلیدیها بخورنند که تاتزکیه وپاک نشوند نمی توان حتی از فراوردهایشان استفاده نمود .

حیواناتی که از آلودگیها استفاده میکنند ودستگاه کنترل کننده هم ندارند وانسان هم نمیتواند آنهارا منع از این کار کند مثل خوک حرامند.

مرغ خانگی را هم که گاهی نجاست میخورد خوک پرندگان نامیده اند.

اثر فیزیولوزیکی خوراکیها

خوراکهای مختلف اثرات مختلف روی انسان می گذارد اگر انسان ماهها گوشت گاو سرخ شده مصرف کند ممکن است اعتماد به نفسش زیاد شود ویا خوردن مدام گوشت خوک حس بد بینی در انسان ایجاد می کند یا گوشت گوسفند در انسان غمگینی ایجاد می کند[۱۱].

کسانی که زیاد گوشت خوک می خورند قیافه ای شبیه خوک پیدا می کنند و چنین قیافه ای در اروپا و امریکا فراوان دیده میشود.

گوشت خوک موجب خستگی و ضایعات غیر قابل برگشت سلسله کاردیوواسکولر(قلبی عروقی) می گردد.

۱۵قرن قبل اسلام درباره گوشت خوک می فرماید هر حیوانی که گوشت خوک بخورد یا از شیرش صرف کند آنچنانکه به حالت گوشت خوک نزدیک گردد خوردن گوشتش یا فراورده هایش وهمچنین نسلش حرام می شود وحال حیوانی که خمر نوشیده وآثار خمر هنوز در بدنش باقی است گوشتش حرام است واگر آثارش از بین برود حلال می شودپس می فهمیم آثار گوشت خوک وحتی شیرش هرگز از بین نمی رود.

خوک می تواند ضررهای اقتصادی یا بدنی به طور غیر مستقیم وارد کند،زن یهودی که مبتلا به تریشینوز(کرم خوک)شده بود پزشکش علت بیماری را مصرف گوشت خوک بیان کرد اما او گفت هرگز بر خلاف دستور تورات عمل نکرده است_فقط نصارا گوشت خوک را حلال کرده اند_بعد تحقیقات نشان داد او از گوشت گاوی که قبلا”در مرتعی که خوک چریده بود استفاده کرده است.

معروفترین علل بدی گوشت خوک دو انگل به نام تریشینوز که انگل عضلات خوک است وجنین تنیاسولیوم که در گوشت خوک است می باشد.

تریشین که بعد از این آنرا کرم می خوانیم از دست کرم های گردی است که انگل مشترک بین انسان وحیوان بوده واز راه خوردن گوشتی که خوب پخته نشده باشد به بدن وارد می شود.

با وجود رعایت بهداشت و مقررات سختی که در ممالک پیشرفته وجود دارد هنوز مبتلایان به کرم فراوانند و درمانش هم سخت است.علائم بیماری شبیه آنفلونزا ،حصبه،مسمومیت غذائی است و دردهای شکمی،تهوع و… علامت تشخیص بوده ودر مرحله بعد عضلات گردن وسینه مبتلا می شود. تعداد گلبولهای سفید بالا وگاه تا ۲۰-۲۵ هزار می رسد.آنفلونزائی در سال ۱۹۱۸ حدود ۲۰میلیون انسان را در سراسر جهان را کشت که ویروسش از خوک بود[۱۲].

به طور خلاصه:۱-خوک پلید خوار است وکنترلش از ید قدرت نگهبانانش خارج است.

۲-گوشت خوک حس بد بینی در انسان ایجاد می کند.

۳-چربی خوک توقف دهنده رشد است وضایعات غیر قابل برگشت دستگاه عروقی قلبی می دهد.

۴-خطرناکترین چربی که بر کبد فشار وارد می آورد وسبب اصلی و واقعی تصلب شراعین شناخته شده چربی خوک است.

۵-در شیر خوک برعکس شیر سایر حیوانات خاصیت ضد تومری وجود ندارد.

۶-عرق کردن خوک فقط از پوزه اش است[۱۳].

نتیجه اینکه :با وجود اختلاف بسیاری که بین خوک وسایر دامها دیده می شود و انجیل نیز مثل تورات از خوردنش نهی کرده پس نصارا چه اصراری در خوردنش دارند ! جز اینکه می گویند گوشت خوک از سایر گوشتها لذیذتر است !آن هم برای ذائقه هایی که …با فروید زدگی هم آغوشند.  این به خاطر چربی آن است. خطرناکترین نوع چربی حیوانی آن است که بین پوست و گوشت باشد که این مخصوصا” در خوک زیاد است.

گوشت پرندگان وشکار:

در حالیکه گوشت جوجه بسیار لطیف وسهل الهضم است گوشت اردک چرب وهضم ان نسبتا” مشکل است.گوشت مرغ وجوجه حدود۱۲۰ درصدپروتئین و۵/۱۲ درصد چربی وگوشت اردک وغاز درحدود ۱۶درصد پروتئین و۳۰درصدچربی است.گوشت بوقلمون درحدود ۲۰درصدپروتئین و۲۰درصدچربی دارد.

همانطورکه در مورد گوش گاو وگوسفند گفتیم بایددر اینجا نیز توجه داشته باشیم که اگر حیوان شکاری خسته شود همان ترکیبات زیانبخش در گوشت ان هم پیدا می شود.تعداد بیماری های منتقله از گوشت مرغ به انسان بسیار کم است ومعمولا” اگر گوشت مرغ ظاهرا” سالم که درست پخته شده باشدمصرف شود خطری متوجه انسان نیست،اردک بعلت استفاده از لجن وابهای الوده ممکن است حامل بعضی میکروبهای بیماری زا باشد.بنابراین گوشت اردک را نیز باید به خوبی پخت واز الوده شدن گوشت پخته به گوشت خام ویا وسائل الوده شده به گوشت خام باید جدا” خودداری کرد.

هر قدر فاصله ذبح پرندگان و حیوانات شکاری به هنگام مصرف طولانی تر شود علائم کهنگی بیشتر ظاهر می گردد.یکی از بهترین علامتها فرورفتگی چشم حیوان است.گاهی ممکن است افراد سودجو پرندگان و حیوانات شکاری را باطعمه مسموم بکشند وسپس سر انها را ببرند وبه عنوان پرنده ویا حیوان شکار شده عرضه نمایند.ویا انکه حیوان مرده را سر بریده بفروش برسانند لذا باید در خرید حیوانات شکاری دقت کرد.به اینگونه که اگر حیوان قبل از ذبح شدن مرده باشد اولا” درون قفسه سینه تیره ودارای عروق پرخون واحتمالا” کمی برجسته خواهد بود در حالیکه قفسه سینه حیوانی که قبل از ذبح زنده باشد بعلت خروج تقریبا” کامل خون دارای رنگ روشن است وعروق ان برجستگی وپرخونی ندارد.ثانیا” در محل بریدن گلواگر حیوان زنده ذبح شده باشد یک حالت عکس العمل نسجی بصورت یک حالت التهابی(برافروختگی و ورم)ولزج شدن مشاهده می شود ولی اگر سر حیوان مرده را بریده باشند این عکس العمل دیده نخواهد شد[۱۴].

احادیث و فلسفه مصرف گوشت:

پیغمبر خدا(ص)فرمودند:سرور خوراکی ها در دنیا وآخرت گوشت است.

امام علی(ع)فرمودند:هر وقت مسلمان ضعیف شد،باید گوشت با شیر بخورد.

امام باقر(ع)فرمودند:سرور غذاها گوشت است.

عبدالاعلی می گوید:به امام صادق(ع)عرض کردم برای ما روایت شده که پیغمبر(ص)فرمودند:از خانه ای که در ان گوشت بسیار خورده می شود بدش میآاید.امام صادق(ع)فرمودند:حدیث را خوب نفهمیده اند،منظور پیغمبر خانه ای است که مردم دران غیبت کنند و غیبت کردن به منزله خوردن گوشت افرادی است که غیبت انان را کرده اند.پدر من گوشت را دوست داشتند وروزی که وفات کردند در نزد مأمور خرج او،سی درهم برای تهیه گوشت بردند.

امام صادق(ع)فرمودندآابگوشتی که با گوشت گاو تهیه شده باشد،پیسی را از بین می برد.

امام موسی کاظم(ع)فرمودند:به شخص تب دار گوشت کبک بخورانید زیرا گوشت کبک ساقها را قوی می کند وتب را بر طرف می سازد.

امام رضا(ع) فرمودند:اگر خداوند گوشتی بهتر از گوشت گوسفند آفریده بود،هر آینه آن را فدای اسمائیل می کرد[۱۵] .

محمدبن سنان نقل کرده که حضرت اباالحسن الرضا علیه السلام در جواب مسائلش مکتوبی فرستاده و در آن مرقوم فرمودند حق تعالی گوشت گاو وگوسفند و شتر را حلال کرد چون این حیوانات زیاد بوده و وجودشان ممکن است و نیز گاو وحشی و غیرش از حیوانات وحشی مأکول اللحم را حلال فرمود زیرا غذایی که می خورند نه حرام بوده ونه مکروه و از طرفی این حیوانات نسبت به هم مضر نبوده چنانکه به انسانها نیز ضرری وارد نکرده مضافاًبه اینکه در آفرینش آنها هیچ زشتی وقباحتی دیده نمی شود.

مسمع بن عبدالملک،از حضرت ابی عبدالله علیه السلام نقل کرده که ان حضرت فرمود:امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند:وقتی یکی از شما گوشت خرید غده های داخل آن را بیرون بیاورد زیرا تناول این غده ها رگ جذام را تحریک می کند.

ابان بن عثمان نقل کرده که وی گفت:محضر مبارک حضرت ابی عبدالله علیه السلام عرض کردم:چگونه تناول طحال(سپرز)حرام گشته با اینکه از ذبیحه محسوب می شود؟

حضرت فرمودند:قوچی از ثبیر که کوهی است در مکه بر جناب ابراهیم علیه السلام فرود آمد تا آن حضرت ذبحش نماید، ابلیس نزد آن جناب آمد و عرض کرد:نصیب من را از این قوچ بده.ابراهیم علیه السلام فرمود:تو چه نصیبی در این داری با اینکه قربانی پروردگارم و فداء برای فرزندم می باشد.خداوند متعال به حضرتش وحی فرمود:او در این قوچ نصیبی دارد وآن طحال حیوان می باشد زیرا طحال مرکز تجمع خون است و بیضتین نیز حرام است زیرا مکان نکاح و جماع بوده و مجراع نطفه می باشد،باری ابراهیم طحال و بیضتین را به ابلیس دادند.راوی می گوید محضر مبارکش عرض کردم چرا نخاع حرام شده است؟ حضرت فرمودند :زیرا محل آب جهنده(منی)بوده که در هر مذکر و مؤنثی می باشدنخاع رشته مغزی است طولانی که در مهره های پشت کشیده شده است.ابان می گوید سپس حضرت ابو عبدالله علیهالسلام فرمودند:از حیوانی که سر بریده اند تناول ده چیز مکروه است به این شرح: پشم، مو،پر،بیضه(تخم) دندان،شاخ،سم، نافچه، پوست،شیر زمانی که در پستان حیوان باشد و حیوان بمیرد[۱۶].

۲- محمد بن مسلم از حضرت ابی جعفر علیه السلام نقل کرده که آن جناب فرمودند:رسول خدا از تناول گوشت الاغ های اهلی نهی فرمودند و نهی آن حضرت بخاطر آن است که از پشت این حیوانات جهت حمل ونقل استفاده می شود و ذبح آنها و خوردن گوشتشان بسا آنها را در معرض فانی و نابود شدن قرار دهد و باب این استفاده بسته می شود و الا خوردن گوشت اینها حرام نیست، سپس حضرت این آیه را قرائت فرمودند: قل لا اجد فیما اوحی الی محرما علی طاعم یطعمه….تا آخر آیه ( بگو ای پیامبر در آنچه خدا به من وحی کرده حرامی را بر خورندگان نمی یابیم که خوردنش حرام باشد)۱

منابع:

۱-قرآن کریم

۲-سفینه البحار-محدث قمی

۳-علل الشرایع-محمد بن علی بن بابویه(شیخ صدوق)

۴-بحار الانوار-علامه مجلسی

۵-بهداشت تغذیه خوردنیها و درمان با غذ-محمد مهدی اصفهانی

۶-خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین-سید محمد تقی حکیم

۷-اولین دانشگاه و آخرین پیامبر-سید رضا پاکنژاد

۱)بحارالانوار،ج۱۴

۲)خوردن گوشت در هر سه روز یکبار مستحب است واگر بواسطه کسالت و بیماری ویا بواسطه روزه همه روزه بخوردن آن ادامه داده شود اشکالی ندارد ودو مرتبه خوردن آن در روز ناپسند است.محمد مهدی اصفهانی،  بهداشت تغذیه برگرفته از کتاب دروس شهید اول،ص۳۳۸

۳)سفینه البحار،ج۲

۴) از امام موسی کاظم(ع)

۱)محمد مهدی اصفهانی،بهداشت تغذیه،ص۳۳۸

۲)سید محمد تقی حکیم،خوردنیها وآشامیدنیها،ص  ۱۱۵                                       

۱)بحارالانوار،ج۱۴

۲)محمد مهدی اصفهانی،بهداشت تغذیه،ص۳۴۲

۳)سوره بقره/۱۷۳

۴)سوره مائده/ ۳و در آیات انعام/ ۱۴۵و نحل/۱۱۵ به این موضوع اشاره شده است

۱) پاکنژاد-سید رضا-اولین دانشگاه وآخرین پیامبر-ص۲۱

۲)همان-ص۳۵

۱)همان –ص۴۴

۱)محمد مهدی اصفهانی،بهداشت تغذیه،ص۳۴۵

۲) سید محمد تقی حکیم،خوردنیها وآشامیدنیها،ص۱۱۴                                       

۱) شیخ صدوق ، علل الشرایع،ج ۲ ،انتشارات مؤمنین،ص ۷۸۷   ترجمه سید محمد جواد ذهنی تهرانی

۱-۱)علل الشرایع- ج ۲- ص ۷۹۱